أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )

9

تجارب الأمم ( فارسى )

سعيد بن حمدان از سوى پسر عموى خود [ ناصر الدوله ] ابو محمد حسن بن [ ابو هيجاء ] عبد اللّه بن حمدان كارگزار معونتهاى آذربايجان بود . نيز در اين سال دادرس ابو حسين عمر بن محمد بن شمار ويژگان راضى باللّه در آمد ، كه مانند يك وزير با وى رايزنى مىكرد و او را در سياست مداخله مىداد ، او با عبد اللّه بن على نفرى كه جانشين وزير فضل بن جعفر [ بن فرات ] بود به پيشگاه مىآمد و هيچ كارى پيش از رايزنى با وى انجام نمىگرفت [ 1 ] . نيز در اين سال راضى باللّه و بجكم به سوى « ديار ربيعه » و موصل رفتند . گزارش انگيزهء آن : * مدتى ناصر الدوله از فرستادن خراج موصل كه پيمان بسته بود ، خوددارى نموده فرستادن ماليات ديه‌هاى راضى را كه در كارگزارى او بود به تأخير انداخته ،

--> [ ( 1 - ) ] نيز در همانجا در گزارش اين سال گويد : نامه‌اى از پادشاه روم رسيد كه متن آن با زر و ترجمهء تازى آن با سيم نوشته شده بود و از سوى رومانوس و قسطنطين و اسطانوس پادشاهان بزرگ رومى براى مرد بزرگ نورانى ، دارندهء دولت اسلام نوشته شده بود : به نام پدر و پسر و روح القدس ، خداى يكتا . سپاس مرا و را كه برتريها بسيار دارد ، بر بندگان مهربان است ، آشتى را بهترين رفتار نهاده ، كه در زمين و آسمان نيك فرجام است . اى برادر بزرگوار و گرانمايه ، چون ما دانستيم كه تو از خرد و ادب و ديگر برترىها ، بيش از خليفگان پيش از خود برخوردار شده‌اى خداوند را سپاس گفتيم . . . سپس در اين نامه درخواست « جنگ بس » و باز خريد اسيران نموده ، پيشكشى ارزشمند نيز فرستاده بودند . راضى نيز به خانهء احمد بن محمد بن ثوابة ( صاحب ديوان رسايل معجم الأدباء 2 : 80 / 4 : 243 ) پاسخى بر ايشان نوشت كه چنين آغاز مىشد : « پس از ياد نام خداوند ، از عبد اللّه ابو العباس ، امام راضى باللّه امير مؤمنان به سوى رومانوس و قسطنطين و اسطانوس سروران روم ! سلام بر هر كس كه پيرو درستى باشد و به دستاويز استوار در آويزد ، راه رهائى پويد . . . » و در پايان خواسته‌هاى ايشان را پذيرفت . M . رومانس يكم ايمپراتور سالهاى ( 920 - 944 . 307 - 331 ه - ) بر جاى دامادش كنستانتين هفتم بر تخت نشست ( منجد الاعلام ) . ما در خ 6 : 488 به بعد با رومانس دوم ( 959 - 963 م - ) نيز رو به رو خواهيم بود . ص 457 .